ĐIỀU TRỊ VÀ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP

ĐIỀU TRỊ VÀ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH NHÂNTHOÁI HÓA KHỚP 

 1) Khái niệm: Thoái hóa khớp là một bệnh của khớp mạn tính, đau và biến dạng, không có biểu hiện viêm. Tổn thương cơ bản của bệnh là tình trạng thoái hóa của sụn khớp, những thay đổi ở phần xương dưới sụn và màng hoạt dịch. Nguyên nhân chính của bệnh là quá trình lão hóa và tình trạng chịu lực quá tải và kéo dài của sụn khớp.

 2) Cơ chế bệnh sinh: - Sự lão hóa: Mất cân bằng giữa quá trình tổn thương và sự tái tạo . Cùng với sự lão hóa của cơ thể, các tế bào sụn sẽ già, giảm chức năng tổng hợp chất tạo nên sợi Collagen và Mucopolysacarit, lượng sụn kém dần, giảm đàn hồi và chịu lực. . Ở người trưởng thành, các tế bào sụn không có khả năng sinh sản và tái tạo. - Yếu tố cơ giới: Tăng quá trình thoái hóa là thể thoái hóa thứ phát, thể hiện bằng sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của mặt khớp. . Các dị dạng thứ phát sau chấn thương, U, loạn sản làm thay đổi hình thái khớp. . Các tăng tải trọng do tăng cân quá mức: béo phì, tăng tải trọng do tăng cân quá mức. . Tăng tải trọng do nghề nghiệp, thói quen

 3) Các thể thoái hóa: - Thoái hóa nguyên phát - Thoái hóa thứ phát

4) Các giai đoạn thoái hóa: - Giai đoạn tiền lâm sàng: + Chức có biểu hiện về lâm sàng + Có tổn thương trên giải phẫu bệnh + XQ: Có thể được phát hiện trên XQ - Giai đoạn lâm sàng: + Đau theo kiểu cơ giới, tăng khi vận động, giảm đau khi nghỉ ngơi + Vị trí: Thường đau đối xứng 2 bên, đan khu trú ở khớp + Tính chất: đau âm ỉ, có khi đau thành cơn, đau cấp sau vạn động ở tư thế bất động. Đau nhiều về buổi chiều, giảm đau về đêm và sáng sớm, đau từng đợt, có khi đau liên tục. Đau không kèm theo các biểu hiện viêm. + Hạn chế vận động: do phản xạ co cứng cơ kèm theo, không làm được 1 số động tác như người bình thường. + Biến dạng khớp: Do mọc gai xương, lệch trục khớp + Các dấu hiệu khác: Toàn thân không có biểu hiện gì Teo cơ Tiếng kêu lạo xạo khớp Tràn dịch khớp gối + XQ: Có hẹp khe khoeps Đặc xương dưới sụn Gai xương

 5) Điều trị phục hồi chức năng:
- Các rối loạn chức năng của đau:
+ Đau gây căng cơ và gây co rút cơ
+ Hạn chế vận động của chi hoặc phần cơ thể liên quan

 - Mục tiêu:
+ Giảm đau trong giai đoạn cấp
+ Giảm căng cứng cơ và co rút cơ
 + Duy trì tầm vận động của chi thể, ngăn ngừa biến dạng khớp

- Nguyên tắc PHCN:
+ Giảm đau: . Đặt tư thế đúng, bất động ở giai đoạn cấp . Dùng thuốc giảm đau, giảm đau chống viêm . Dùng các phương pháp Vật lý trị liệu như điện trị liệu, ánh sáng trị liệu, Thủy trị liệu

+ Giảm co cứng và co rút cơ: . Dùng các phương pháp VLTL . Khi đỡ đau bắt đầu vận động trị liệu . Tập vận động duy trì tầm vận động khớp . Có thể kết hợp bài tập hoặc phương pháp kéo dãn thụ động
+ Duy trì tầm vận động của chi thể: . Duy trì tư thế đúng . Bài tập theo tầm vận động của khớp: Thụ động hoặc chủ động . Có thể kết hợp với kéo dãn . Có thể sử dụng nẹp chỉnh hình Tóm lại: Thoái hóa khớp là bệnh của tuổi tác, theo qui luật tự nhiên, càng lớn tuổi bệnh càng nặng, các yếu tố nguy cơ khác như chấn thương, thừa cân do béo phì, tư thế sai trong quá trình lao động và sinh hoạt làm cho quá trình thoái hóa tăng lên. Việc hiểu về bệnh tật và qua đó có thái độ điều trị và tập luyện đúng là vô cùng quan trọng, góp phần vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống và đặc biệt là phòng tránh thương tật thứ phát.